Thi công, sửa hệ thống điện biệt thự

Khảo sát hiện trạng

• Liệt kê các thiết bị công suất lớn và vị trí của chúng.
• Kiểm tra tủ điện, CB, đầu nối, dây trục lên các tầng.
• Đo cách điện các nhánh cũ để tìm nhánh rò, nhánh xuống cấp.
• Kiểm tra dây nối đất hiện có.

Tính tải và lập sơ đồ

• Tính tổng công suất và khả năng các thiết bị chạy cùng lúc.
• Chọn dây, CB theo tải từng nhánh và theo tiêu chuẩn hiện hành.
• Chia nhánh theo tầng, theo phòng, tách riêng nhánh công suất lớn và nhánh ngoài trời.
• Nếu tổng tải vượt công suất đang đăng ký, hướng dẫn chủ nhà làm thủ tục với điện lực.

Chuẩn bị trước khi thi công

• Lên lịch cắt điện theo từng nhánh, báo trước cho gia đình.
• Câu điện tạm cho tủ lạnh, modem, camera trong lúc làm.
• Che chắn sàn, đồ đạc khi đục tường; dùng máy có hút bụi.

Thi công mới

• Lắp tủ tổng và tủ từng tầng ở vị trí khô, dễ thao tác.
• Đi ống luồn dây âm tường, trên trần theo sơ đồ.
• Kéo dây theo đúng màu cho dây pha, dây trung tính, dây tiếp địa.
• Lắp ổ cắm, công tắc, đèn; ổ cắm khu ướt và ngoài trời dùng loại có nắp che.
• Đóng cọc tiếp địa, đấu dây nối đất về tủ.
• Dây ngoài trời đi trong ống bảo vệ, mối nối đặt trong hộp kín nước.

Sửa chữa từng phần

• Ngắt từng nhánh để khoanh vùng chỗ rò, chỗ chập.
• Thay đoạn dây hỏng, CB yếu, ổ cắm cháy.
• Ghi lại nhánh đã sửa vào sơ đồ tủ.

Các vị trí cần chú ý

• Điểm nối trong hộp nối, trong tủ: siết chặt, bấm đầu cos đúng cỡ.
• Nhánh máy lạnh, bếp, máy nước nóng: dễ quá tải nếu dùng chung.
• Dây đi ngoài trời, qua sân vườn.
• Tủ tầng đặt gần nhà vệ sinh, gần cửa sổ.

Kiểm tra trong quá trình thi công

• Chụp ảnh đường ống, hộp nối trước khi trát tường, đóng trần.
• Đo thông mạch, kiểm tra đúng màu dây từng nhánh.
• Kiểm tra lực siết đầu nối trong tủ.

Kiểm tra sau khi hoàn thành

• Đo cách điện từng nhánh trước khi đóng điện.
• Bấm nút thử của thiết bị chống dòng rò, kiểm tra ngắt đúng.
• Đo điện trở nối đất.
• Chạy thử các thiết bị lớn cùng lúc, theo dõi CB và nhiệt độ dây, đầu nối.

Nghiệm thu

• Mọi ổ cắm, công tắc, đèn hoạt động; đo có điện đúng ở từng điểm.
• Tủ điện có nhãn từng CB, sơ đồ dán trong cánh tủ.
• Bàn giao ảnh chụp đường dây âm và kết quả đo.

Xử lý khi không đạt

• Nhánh có cách điện thấp: tìm đoạn hỏng, thay dây, không đóng điện khi chưa xử lý.
• CB nhảy khi chạy tải: kiểm tra lại tải nhánh, cân lại nhánh hoặc tách nhánh.
• Thiết bị chống rò ngắt liên tục: khoanh vùng thiết bị hoặc đoạn dây rò.

Tủ điện và thiết bị bảo vệ

• Vỏ tủ điện tổng, tủ tầng.
• CB tổng, CB nhánh.
• Thiết bị chống dòng rò (RCCB, RCBO).
• Thiết bị chống sét lan truyền nếu phương án có.

Dây dẫn và ống luồn

• Dây đồng các tiết diện cho dây trục, dây nhánh, dây tiếp địa.
• Ống luồn cứng, ống ruột gà, máng cáp trên trần.
• Ống bảo vệ cho dây đi ngoài trời.

Thiết bị đầu cuối

• Ổ cắm, công tắc, mặt che.
• Ổ cắm có nắp che cho khu ướt, ngoài trời.
• Đế âm, hộp nối.

Nối đất

• Cọc tiếp địa, dây tiếp địa, kẹp nối.
• Hộp kiểm tra tiếp địa.

Vật tư phụ

• Đầu cos, băng keo cách điện, ống co nhiệt.
• Nhãn đánh dấu dây và CB.
• Hộp nối kín nước cho ngoài trời.

Chọn vật tư theo khu vực

Dụng cụ thi công

• Máy đục, máy khoan có hút bụi.
• Kìm bấm cos, kìm tuốt dây, dây mồi.

Thiết bị kiểm tra

• Đồng hồ vạn năng, ampe kìm.
• Máy đo cách điện.
• Máy đo điện trở nối đất.

Có cần đi lại toàn bộ điện không?

Không phải lúc nào cũng cần. Nếu đo cách điện thấy dây cũ còn tốt, có thể giữ lại và chỉ làm lại tủ, thêm nhánh, thêm chống giật.

Biệt thự nên có tủ điện từng tầng không?

Nên có. Khi một tầng có sự cố, chỉ cần ngắt tủ tầng đó, các tầng khác vẫn có điện, và dễ tìm lỗi hơn.

Thi công điện có phải cắt điện cả ngày không?

Phần lớn thời gian chỉ cắt từng nhánh. Lúc thay tủ tổng mới phải cắt toàn nhà và sẽ được hẹn trước.

Có cần đục tường nhiều không?

Tùy hiện trạng. Nếu có sẵn ống luồn có thể kéo dây mới qua ống cũ. Đi trên trần hoặc dùng nẹp sẽ ít đục hơn.

Thiết bị chống giật có cần cho cả nhà không?

Nên có cho các nhánh khu ướt, ngoài trời, máy nước nóng, máy bơm. Cách bố trí cụ thể được chọn khi lập sơ đồ.

Biệt thự có cần nối đất không?

Nên có, nhất là cho máy nước nóng, máy giặt, máy bơm và thiết bị vỏ kim loại.

Làm sao biết hệ thống điện đã đạt?

Đo cách điện đạt, thiết bị chống dòng rò ngắt khi thử, chạy nhiều thiết bị lớn cùng lúc không nhảy CB, tủ có sơ đồ và nhãn.

Có cần xin nâng công suất điện không?

Nếu tổng tải mới vượt mức đang đăng ký, chủ nhà cần làm thủ tục với điện lực. Thợ sẽ báo sau khi tính tải.

Bao lâu nên kiểm tra điện một lần?

Nên kiểm tra định kỳ, và kiểm tra ngay khi có dấu hiệu bất thường như CB nhảy, ổ cắm nóng, mùi khét.