Thay, gia cố xà gồ mái nhà xưởng

Khảo sát hiện trạng mái

• Đi kiểm tra từ dưới và trên mái, đánh dấu đoạn xà gồ gỉ, võng.
• Kiểm tra kèo, bản mã, bulông tại các điểm nối xà gồ.
• Ghi lại loại xà gồ, khoảng cách, chiều dài nhịp hiện có.
• Chụp ảnh, báo các điểm cần kỹ sư xem lại.

Thống nhất phương án

• Đoạn nào thay mới, đoạn nào gia cố, đoạn nào chỉ sơn.
• Chọn xà gồ thép mạ kẽm cùng cỡ hoặc theo chỉ định của kỹ sư.
• Tôn tháo ra dùng lại hay thay tôn mới.
• Chia khu thi công để xưởng vẫn sản xuất phần còn lại.

Chuẩn bị an toàn

• Lắp dây cứu sinh dọc mái, ván đi trên mái.
• Rào khu vực bên dưới, che máy móc và hàng hóa.
• Chuẩn bị tời hoặc xe nâng người để đưa thép lên mái.
• Chọn ngày khô ráo, ít gió.

Các bước thực hiện

• Tháo vít, gỡ tôn ở đoạn cần thay xà gồ.
• Chống tạm nếu cần, tháo thanh xà gồ hỏng.
• Lắp xà gồ mới, bắt bulông vào bản mã trên kèo.
• Bổ sung giằng xà gồ, bản mã ở chỗ thiếu.
• Sơn chống gỉ mối hàn, đầu cắt, bản mã.
• Lợp lại tôn, bắn vít có gioăng, xử lý mép chồng.

Kiểm tra trong lúc làm

• Xà gồ thẳng hàng, cùng cao độ để tôn nằm phẳng.
• Bulông đủ, siết chặt, có long đền.
• Không để thép rơi, dụng cụ rơi xuống khu bên dưới.

Nghiệm thu

• Nhìn từ dưới mái không còn vệt võng ở đoạn đã làm.
• Đi kiểm tra vít tôn, mép chồng, chân máng xối.
• Kiểm tra lại sau trận mưa đầu tiên.
• Bàn giao ảnh trước, sau và danh sách điểm đã xử lý.

Khi phát hiện hư hỏng lớn hơn

• Kèo, cột gỉ nặng: dừng phần đó, báo chủ xưởng mời kỹ sư.
• Tôn tháo ra bị mục: báo thay tôn trước khi lợp lại.

Thép và liên kết

• Xà gồ thép C hoặc Z mạ kẽm.
• Bản mã, giằng xà gồ, bulông, long đền.
• Que hàn khi cần hàn bổ sung.

Vật tư mái

• Vít bắn tôn có gioăng cao su.
• Tôn mới thay cho tấm hỏng nếu có.
• Băng keo chống dột, keo trám cho mép chồng.

Sơn bảo vệ

• Sơn chống gỉ cho mối hàn, đầu cắt.
• Sơn phủ cùng màu với khung hiện có.

Thiết bị an toàn và dụng cụ

• Dây cứu sinh, dây an toàn toàn thân, ván đi mái.
• Máy cắt, máy khoan, súng bắn vít, cờ lê lực.
• Tời hoặc xe nâng người đưa vật tư lên mái.

Mái võng có phải lúc nào cũng thay xà gồ không?

Không. Có khi chỉ do liên kết lỏng hoặc thiếu giằng. Thợ kiểm tra trước, chỉ thay thanh nào gỉ mục hoặc võng nặng.

Có cần kỹ sư không?

Thay đúng cỡ xà gồ cũ ở vài đoạn thường không đổi kết cấu. Nhưng mái võng diện rộng, kèo gỉ, muốn đổi cỡ thép hoặc treo thêm tải lên mái thì cần kỹ sư đánh giá trước.

Thay xà gồ có phải tháo cả mái không?

Không. Chỉ tháo tôn tại đoạn cần thay, phần còn lại giữ nguyên.

Tôn cũ có dùng lại được không?

Được nếu tôn còn tốt, không thủng, không mục mép. Tấm hỏng nên thay để khỏi dột lại.

Xưởng có phải ngừng sản xuất không?

Thường chỉ cần dọn và rào khu ngay dưới đoạn đang làm. Thợ chia khu để xưởng vẫn hoạt động.

Có nên sơn chống gỉ toàn bộ khung khi thay xà gồ không?

Nếu khung đã gỉ nhiều chỗ, làm cùng lúc sẽ đỡ chi phí dựng giàn, dây an toàn hai lần.